Żywot Świętego Rocha, Wyznawcy

 Żywot Świętego Rocha, Wyznawcy

Urodził się między legendą a historią, ale żył tak, jakby każda rana świata była jego własną.

1. Dziecię ze znakiem krzyża

Roch - z łac. Rochus, po włosku Rocco, po hiszpańsku Roque - przychodzi na świat w Montpellier, wówczas na pograniczu Francji i Królestwa Majorki. Tradycja podaje rok 1295, krytyczni historycy przesuwają go na ok. 1348.  

Rodzice, szlachetny gubernator miasta Jan i jego żona Libera, długo nie mogli mieć dzieci. Wymodlili go u Matki Bożej. Chłopiec rodzi się ze znamieniem na piersi - czerwonym krzyżem, który rośnie razem z nim. Złota Legenda dodaje, że już jako niemowlę pościł - w dni, gdy matka pościła, ssał tylko raz dziennie.  

W wieku dwudziestu lat traci oboje rodziców. Jest jedynym spadkobiercą ogromnego majątku. Ojciec na łożu śmierci chce mu przekazać urząd gubernatora. Roch robi coś innego.

2. Wyrzeczenie i pielgrzymka

Rozdaje cały majątek ubogim, przekazuje zarząd miasta wujowi, wstępuje do Trzeciego Zakonu św. Franciszka i jako ubogi pątnik rusza do Rzymu.  

Idzie przez Italię w chwili, gdy półwysep pustoszy zaraza. Słowo "pestilencja" znaczyło wtedy każdą epidemię, ale ludzie umierali tysiącami.

Zatrzymuje się tam, gdzie inni uciekają. Służy w szpitalach w Acquapendente, w Cesena, w Rimini, w Novarze i w samym Rzymie. Nie ma lekarstw. Ma znak krzyża na czole chorego i dotyk dłoni. Kroniki mówią o cudownych uzdrowieniach. W Rzymie, według Złotej Legendy, uzdrawia kardynała Anglerii, a ślad krzyża zostaje na jego czole na zawsze.  

3. Zarażony uzdrowiciel

W Piacenzie, w szpitalu Nostra Signora di Betlemme, sam zapada na dżumę. Żeby nie zarażać innych, wlecze się do lasu. Z gałęzi buduje sobie szałas. Cudem wytryska obok źródło wody.

Miałby tam umrzeć z głodu, gdyby nie pies.

Należał do szlachcica Gottardo Pallastrellego. Codziennie kradł ze stołu pana bochenek chleba i przynosił Rochowi. A potem lizał jego ropiejącą ranę na udzie - i rana się goiła. Gottardo idzie śladem psa, znajduje Rocha i zabiera go do domu, gdzie dochodzi do zdrowia.  

To dlatego na obrazach Roch zawsze jest w stroju pielgrzyma - z laską, w kapeluszu, odsłaniający ranę na udzie, a obok niego pies z chlebem w pysku.  

4. Więzień i śmierć

Wyleczony, postanawia wrócić incognito do rodzinnego Montpellier. Droga prowadzi przez Vogherę w Lombardii. Trwa wojna, wszędzie szpiedzy. Strażnicy zatrzymują obdartego pątnika. A że nie chce wyjawić szlachetnego pochodzenia, jego własny wuj - jako zarządca miasta - każe go wtrącić do więzienia jako szpiega.  

Przesiedział tam pięć lat. Nie skarżył się. Modlił się za współwięźniów i za tych, którzy go uwięzili.

Umiera 15 lub 16 sierpnia 1376/79 roku - tradycja mówi 16 sierpnia 1327 roku. Złota Legenda opowiada, że w chwili śmierci anioł wniósł do celi tablicę wypisaną złotymi literami:  

Bóg wysłuchał jego modlitwy, aby każdy, kto będzie wzywał pokornie Rocha, nie został dotknięty zarazą.  

Dopiero po śmierci, po znamieniu krzyża na piersi, mieszczanie rozpoznali, kim był.

5. Kult

Ciało Rocha przeniesiono potajemnie z Voghera do Wenecji w 1485 roku i złożono z wielkim triumfem. Wenecjanie zbudowali mu wspaniałą Scuola Grande di San Rocco, ozdobioną przez Tintoretta. Papieże Aleksander VI i Paweł III fundowali kościoły i bractwa jego imienia.  

Choć nigdy nie przeszedł formalnej kanonizacji, kult zrodził się z porywu ludu. Papież Grzegorz XIV wpisał go do Martyrologium Rzymskiego i ustanowił wspomnienie na 16 sierpnia.  

Dlatego do dziś jest jednym z najpopularniejszych świętych w Europie:

Patron: chorych na choroby zakaźne, trędowatych, inwalidów, pielgrzymów, aptekarzy, grabarzy, brukarzy, a także - przez wiernego psa - psów i zwierząt domowych. Wzywany przeciw cholerze, dżumie, epidemiom, chorobom skóry i kolan. Opiekun fałszywie oskarżonych.  

W Polsce ma dziesiątki kapliczek przydrożnych, zwłaszcza na Mazowszu, Lubelszczyźnie i Podlasiu. Dawniej stawiano je na granicach wsi podczas epidemii. W dniu jego święta, 16 sierpnia, święci się w niektórych parafiach owies i zwierzęta domowe.

Atrybuty: rana na udzie, pies z chlebem, laska pielgrzyma, tablica anielska.

Św. Roch uczy jednej rzeczy, której nie da się zastąpić medycyną: że nie wolno przejść obok cudzego cierpienia, nawet jeśli grozi nam zarażenie. I że czasem to zwierzę pokaże człowiekowi, czym jest miłosierdzie.

Święty Rochu, patronie w czasie zarazy, módl się za nami.