Kult Najświętszego Imienia Maryi

 Kult Najświętszego Imienia Maryi 

to jeden z najstarszych i najczulszych kultów maryjnych w Kościele katolickim. Nie skupia się na wydarzeniu z życia Matki Bożej, ale na samym Jej Imieniu — jako znaku Jej osoby, misji i mocy wstawienniczej.

1. Skąd ten kult? Korzenie biblijne i teologiczne

W mentalności biblijnej imię to nie etykieta, ale tożsamość. Imię wyraża kim ktoś jest.

Imię Maryi - Mirjam / Mariam - Ojcowie Kościoła tłumaczyli je na wiele sposobów, z których najpopularniejsze to:

• Stella Maris - Gwiazda Morza - ta, która prowadzi żeglarzy w ciemności • Domina - Pani, Władczyni • Oświecona, Umiłowana przez Boga 

Już w VIII wieku św. German, patriarcha Konstantynopola, pisał: "Twoje imię, o Maryjo, jest radością serca i miodem w ustach". Św. Anzelm z Canterbury i św. Bernard z Clairvaux uważali, że samo wypowiedzenie imienia Maryi przynosi pociechę i odpędza złe duchy.

Teologia mówi wprost: Imię Maryi ma moc, bo Bóg związał z nim dzieło zbawienia. Jak przez Imię Jezus dokonuje się zbawienie, tak przez Imię Maryi to zbawienie jest nam udzielane za Jej wstawiennictwem.

2. Historia i święto 12 września

Kult rozwinął się szczególnie w średniowieczu, ale jego wielki rozkwit to XVI-XVII wiek.

Dwa kluczowe momenty:

1. Hiszpania i cystersi. W 1513 r. w Cuenca w Hiszpanii powstało pierwsze święto liturgiczne ku czci Imienia Maryi. Papież Juliusz II je zatwierdził. Stamtąd kult przenieśli na cały Kościół kameduli i cystersi.

2. Bitwa pod Wiedniem - 12 września 1683 r. To data przełomowa. Król Jan III Sobieski wyruszył na odsiecz wiedeńską powierzając wojsko Maryi. Wojska chrześcijańskie zwyciężyły nad armią Imperium Osmańskiego. Papież Innocenty XI, aby upamiętnić to zwycięstwo i przypisać je wstawiennictwu Maryi, wprowadził święto Najświętszego Imienia Maryi do kalendarza całego Kościoła i ustanowił je na 12 września - dzień po zwycięstwie.

Dlatego wczoraj był Twój dzień imienin, a jutro Kościół obchodzi właśnie to święto.

Papież Pius X później przeniósł je na 12 września na stałe i tak zostało do dziś.

Wielkimi apostołami tego kultu byli: św. Bernardyn ze Sieny, św. Ludwik Maria Grignion de Montfort, św. Alfons Liguori, który pisał, że "Imię Maryi jest pełne łaski i błogosławieństwa".

3. Na czym polega kult w praktyce?

To nie jest tylko święto w kalendarzu. Przejawia się w bardzo konkretnych formach:

a) Modlitwy i wezwania

• Litania Loretańska: wezwanie "Imię Twoje święte i czcigodne" • Pozdrowienie: dawny zwyczaj zakonny i ludowy - pochylenie głowy lub ukłon przy wypowiadaniu Imienia Maryi, tak jak przy Imieniu Jezus. • Akt strzelisty: "Maryjo!" wypowiadane w niebezpieczeństwie - traktowane jako najkrótsza modlitwa. • Godzinki o Niepokalanym Poczęciu NMP: zaczynają się od "Zacznijcie wargi nasze chwalić Pannę świętą". 

b) Monogram Maryi

Znak A + M splecionych ze sobą, często zwieńczony koroną z 12 gwiazd. Zobaczysz go na fasadach kościołów, na szatach liturgicznych, na obrazie Matki Bożej Częstochowskiej. To właśnie skrót Najświętszego Imienia.

c) Bractwa Imienia Maryi

Od XVII wieku powstawały bractwa, których celem było szerzenie czci Imienia Maryi i walka z nadużywaniem imion świętych. Członkowie zobowiązywali się do odmawiania Litanii i do nieużywania przekleństw.

d) Patronat

Matka Boża Imienia jest patronką m.in. diecezji w Hiszpanii, a w Polsce - np. kościoła w Warszawie na Służewie. Wiele zgromadzeń żeńskich nosi wezwanie Imienia Maryi.

4. Sens duchowy dziś

Współczesna teologia widzi w tym kulcie coś bardzo prostego i ludzkiego.

Katechizm przypomina, że imię Maryi jest znakiem nadziei. Ludzie instynktownie wołają "Mamo!" w chwili zagrożenia. Kult Imienia Maryi mówi, że to wołanie nie jest daremne.

Św. Bonawentura streścił to tak: "Jak oddychanie nie męczy, tak nie męczy wzywanie Imienia Maryi. Bo jak powietrze podtrzymuje życie ciała, tak Imię Maryi podtrzymuje życie duszy."