Żywot św. Leona IV, papieża

 Żywot św. Leona IV, papieża

103. papież Kościoła Katolickiego, pontyfikat: 10 kwietnia 847 - 17 lipca 855. Wspomnienie liturgiczne: 17 lipca.

1. Pochodzenie i młodość

Leon był Rzymianinem, synem niejakiego Radualda, według innych źródeł Radoalda. Urodził się ok. 790 roku w Rzymie.  

Wychował się w klasztorze św. Marcina przy bazylice św. Piotra, gdzie odebrał staranne wykształcenie monastyczne. Był mnichem benedyktynem. Jego pobożne życie zwróciło uwagę papieża Grzegorza IV, który wezwał go na Lateran i uczynił subdiakonem.  

Następca Grzegorza, Sergiusz II, wyświęcił go na kapłana i mianował kardynałem-prezbiterem kościoła Czterech Koronowanych Męczenników Santi Quattro Coronati.  

2. Wybór na Stolicę Piotrową

Gdy Sergiusz II zmarł w 847 roku, Leon został jednogłośnie wybrany jego następcą. Sytuacja była dramatyczna. Rok wcześniej, w sierpniu 846, Saraceni najechali Rzym, splądrowali nieobronione wówczas bazyliki św. Piotra i św. Pawła za Murami, wywożąc ich skarby.  

Z powodu strachu przed nowym atakiem lud rzymski nie czekał na zgodę cesarza, jak wymagał zwyczaj, i Leon został konsekrowany już 10 kwietnia 847 roku.  

Objął urząd wbrew własnej woli, jako człowiek pokorny i niechętny zaszczytom.

3. Obrońca Rzymu - Budowniczy Miasta Leonowego

Od pierwszego dnia pontyfikatu Leon IV stał się papieżem-budowniczym i strategiem.

Odbudowa świątyń: Natychmiast rozpoczął naprawę zniszczeń. Odrestaurował i upiększył Bazylikę św. Pawła za Murami oraz Bazylikę św. Piotra. Do tej ostatniej kazał wykonać nowe złote pokrycie ołtarza ważące 206 funtów, wysadzane drogimi kamieniami, by zastąpić skradzione przez Arabów. Odnowił także klasztor św. Marcina, gdzie się wychował, kościół Quattro Coronati, Pałac Laterański, dzielnicę Sasów Borgo, opactwo na Subiaco i wiele innych. To on kazał wznieść kościół Santa Maria Nova, by zastąpić niszczejącą Santa Maria Antiqua na Palatynie.  

Mury Leoniańskie: Największym dziełem było zabezpieczenie Watykanu. Dotąd wzgórze watykańskie leżało poza murami miasta. Leon kazał otoczyć je potężnym murem obronnym. Na budowę otrzymał pieniądze od cesarza Lotara I i pomoc od wszystkich miast i kolonii rolnych Księstwa Rzymskiego. Prace trwały cztery lata, odbudowano przy tym 15 wielkich wież obronnych miasta.  

W 852 roku fortyfikacje zostały ukończone i uroczyście poświęcone przez papieża. Nową, ufortyfikowaną dzielnicę nazwano od jego imienia Miastem Leonowym - Civitas Leonina. Do dziś odpowiada ona dzielnicy Borgo. Odbudował też portowe miasto Portus, osiedlając w nim Korsykan wygnanych przez Saracenów.  

4. Bitwa pod Ostią

Gdy prace trwały, w 849 roku nowa wielka flota saraceńska, wypływająca z Sardynii, skierowała się na Rzym. Leon IV nie czekał biernie. Zwołał ligę miast morskich: Neapolu, Amalfi i Gaety.  

Dowództwo nad zjednoczoną flotą chrześcijańską objął Cezariusz, syn księcia Neapolu Sergiusza I. U wybrzeży Ostii doszło do bitwy. Flota saraceńska została doszczętnie zniszczona, częściowo przez okręty włoskie, częściowo przez gwałtowny sztorm.

Zwycięstwo pod Ostią stało się jednym z najsłynniejszych wydarzeń średniowiecznego papiestwa i zostało uwiecznione w słynnym fresku Rafaela Santi w Pałacu Watykańskim. Inny fresk Rafaela, Pożar Borgo, upamiętnia legendę, według której Leon zatrzymał pożar w dzielnicy pielgrzymów samym znakiem krzyża.  

5. Pasterz Kościoła

Leon IV był nie tylko wodzem, ale i gorliwym reformatorem.

Zwołał trzy synody w Rzymie. Najważniejszy odbył się w 853 roku w Bazylice św. Piotra, na którym wydano dekrety dotyczące dyscypliny kościelnej i nauki, oraz potępiono buntowniczego kardynała Anastazjusza.  

Musiał zmierzyć się z niesubordynacją potężnych arcybiskupów: Jana z Rawenny, którego pychę pojechał osobiście poskramiać do Rawenny, oraz Hinkmara z Reims. Bronił też niezależności Stolicy Apostolskiej w sporze z Konstantynopolem - odmówił zatwierdzenia depozycji biskupa Grzegorza Asbestasa przez patriarchę Ignacego, argumentując, że Ignacy uczynił to bez wiedzy papieża i jego legatów.  

W 850 roku ukoronował na współcesarza Ludwika II, syna Lotara. W 853 roku przyjął w Rzymie króla Wessexu Ethelwulfa z synami, w tym 7-letnim Alfredem, późniejszym Alfredem Wielkim, którego namaścił i adoptował jako duchowego syna.  

Tradycja przypisuje mu także piękny zwyczaj chrześcijański: to Leon IV miał kazać umieścić na szczycie starej Bazyliki św. Piotra figurę koguta, jako symbol czuwania i przypomnienie zaparcia się św. Piotra. Zwyczaj ten, nakazany potem przez Mikołaja I wszystkim kościołom, przetrwał do dziś na wieżach kościelnych.  

6. Śmierć i kult

Zmarł 17 lipca 855 roku w Rzymie i został pochowany w Bazylice św. Piotra. Początkowo w osobnym grobowcu, później jego szczątki złożono we wspólnym grobie czterech papieży o imieniu Leon.  

Już jego biograf z Liber Pontificalis oraz patriarcha Focjusz przypisywali mu cuda. Jego imię znajduje się w Martyrologium Rzymskim.  

Kościół czci go jako świętego - papieża, który w czasach zamętu połączył w sobie odwagę wodza, mądrość budowniczego i pokorę mnicha.

Oto modlitwa do św. Leona IV - możesz odmówić ją w intencji obrony, w trudnych czasach, lub o mądrość w przewodzeniu innym.

Modlitwa do św. Leona IV, papieża

Święty Leonie IV, chwalebny Papieżu i Pasterzu Kościoła, Ty, któryś z ruin i zgliszczy podniósł świątynie Boże, który murem otoczyłeś Miasto Piotrowe, by ochronić je przed nieprzyjacielem,
a znakiem Krzyża Świętego gasiłeś pożary i rozpraszałeś burze.
​
Mnichu pokorny, wyniesiony wbrew swej woli na Stolicę Apostolską, naucz nas przyjmować obowiązki, które Bóg nam powierza,
nawet gdy wydają się ponad nasze siły.
​
Obrońco Rzymu, któryś zjednoczył skłóconych, by wspólnie stawić czoła Saracenom pod Ostią,
wstawiaj się za nami, gdy zagrażają nam zamęt, podziały i lęk.
Uproś nam męstwo w obronie wiary, mądrość w budowaniu tego, co trwałe, i wytrwałość w odbudowywaniu tego, co grzech i zło w nas zniszczyły.
​Ty, któryś namaścił królów i błogosławił dzieci,
czuwaj nad Kościołem, nad naszą Ojczyzną i nad naszymi domami.
Niech za Twoim wstawiennictwem Pan zachowa nas od pożarów nienawiści, od najazdów zła i od burz zwątpienia.
​Święty Leonie IV, budowniczy Miasta Leonowego, prowadź nas do Miasta Niebieskiego Jeruzalem.
Amen.

Modlitwa krótka - akt zawierzenia

Święty Leonie IV, patronie budowniczych i obrońców, stróżu Kościoła w czasie próby. Wstaw się za mną u Boga, abym jak Ty, umiał odważnie bronić dobra, mądrze budować pokój i całym sercem ufać mocy Krzyża Świętego. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.