Żywot św. Benedykta z Nursji

 Żywot św. Benedykta z Nursji (ok. 480–547), Opata i Patriarchy Zachodniego Monastycyzmu

1. Młodość i powołanie 

• Urodził się ok. 480 r. w Nursji, w Umbrii, w zamożnej rodzinie rzymskiej. Miał siostrę bliźniaczkę, św. Scholastykę.

 • Jako młodzieniec wyjechał na studia do Rzymu. Zniechęcony zepsuciem moralnym miasta, porzucił naukę i majątek.

 • Ok. 500 r. udał się do Enfide, a potem do Subiaco. Przez 3 lata żył jako pustelnik w grocie, prowadzony duchowo przez mnicha Romana.  

2. Pierwsze klasztory i próby 

• Sława świętości Benedykta przyciągała uczniów. Mnisi z pobliskiego Vicovaro poprosili go, by został ich opatem.  

• Jego surowość nie spodobała się im. Próbowali go otruć podając kielich zatrutego wina. Gdy Benedykt pobłogosławł kielich, ten pękł. 

• Opuścił ich i wrócił do Subiaco. Założył tam 12 małych klasztorów, po 12 mnichów w każdym.  

3. Monte Cassino – kolebka benedyktynów 

• Ok. 529 r. z powodu zawiści miejscowego duchownego opuścił Subiaco. Udał się na Monte Cassino, między Rzymem a Neapolem.

 • Na szczycie góry zburzył pogańską świątynię Apollina i w jej miejscu zbudował klasztor z oratorium św. Marcina i św. Jana Chrzciciela. 

• To tu napisał słynną Regułę św. Benedykta – ok. 73 rozdziałów opisujących życie mnichów. Jej motto: Ora et labora – „Módl się i pracuj”.

Filar Reguły

Posłuszeństwo

Mnich słucha opata jak Chrystusa

Milczenie 

Ograniczenie mowy by usłyszeć Boga

Pokora

12 stopni pokory – drabina do nieba

Stałość miejsca

Ślub stabilitas – mnich zostaje w jednym klasztorze

Równowaga 

8h modlitwy, 8h pracy, 8h odpoczynku

4. Cuda i charyzmaty

Św. Grzegorz Wielki w Dialogach opisuje liczne cuda Benedykta:

1. Cud z trucizną – kielich pęka po znaku krzyża, chleb z trucizną kruk zabiera. 

2. Wskrzeszenie – wskrzesił syna chłopa przyniesionego w ramionach. 

3. Czytanie w sercach – wiedział, że mnisi złamali post w drodze. 

4. Proroctwa – przepowiedział Totili, królowi Gotów, jego przyszłość oraz zniszczenie Monte Cassino. 

5. Chodzenie po wodzie – uczeń Maurus uratował tonącego Placida idąc po jeziorze na rozkaz Benedykta.  

5. Relacja ze św. Scholastyką

Scholastyka prowadziła klasztor żeński niedaleko Monte Cassino. Spotykali się raz do roku. Podczas ostatniego spotkania Scholastyka uprosiła Boga burzą, by brat został dłużej. 3 dni później Benedykt w wizji zobaczył jej duszę unoszącą się do nieba jako gołębica. Zmarła ok. 543 r.

6. Śmierć i dziedzictwo 

• Zmarł 21 marca 547 r. na Monte Cassino. Przepowiedział dzień swojej śmierci. Kazał otworzyć grób, stanął w kaplicy, przyjął Komunię i umarł na stojąco z rękami wzniesionymi do modlitwy. 

• Pochowany razem ze św. Scholastyką na Monte Cassino. 

• Patron: Europy od 1964 r. nadany przez Pawła VI, patron architektów, inżynierów, nauczycieli, speleologów. Orędownik w czasie zarazy, przeciw pokusom i czarom. 

• Medalik św. Benedykta – jeden z najpotężniejszych sakramentaliów, z egzorcyzmem: Crux Sancti Patris Benedicti. 

 7. Dlaczego Benedykt jest ważny?

Po upadku Cesarstwa Rzymskiego klasztory benedyktyńskie stały się centrami kultury. Mnisi przepisywali księgi, uprawiali ziemię, uczyli rolnictwa, zachowali dziedzictwo antyku. Z jego Reguły korzystają do dziś: benedyktyni, cystersi, kameduli, trapiści. 

Wspomnienie liturgiczne: 11 lipca – to data przeniesienia relikwii. W Polsce tradycyjnie obchodzono też 21 marca.