Żywot Bł. Rodziny Ulmów

 Błogosławiona Rodzina Ulmów – Józef, Wiktoria i siedmioro ich dzieci – to polska rodzina z Markowej k. Łańcuta, zamordowana przez Niemców 24 marca 1944 r. za ukrywanie Żydów. 10 września 2023 r. zostali beatyfikowani jako męczennicy. To pierwszy przypadek w historii Kościoła, gdy beatyfikowano całą rodzinę, w tym nienarodzone dziecko.  

1. Józef i Wiktoria Ulmowie

Józef Ulma (ur. 2 marca 1900 w Markowej)

Rolnik, sadownik, pszczelarz, działacz społeczny. Miał tylko kilka hektarów ziemi. Pasjonował się fotografią – zachowały się jego zdjęcia dokumentujące życie wsi i rodziny. Był człowiekiem wykształconym jak na warunki wiejskie: czytał prasę, książki, sam konstruował różne urządzenia. Należał do organizacji katolickich i społecznych.  

Wiktoria Ulma z d. Niemczak (ur. 10 grudnia 1912 w Markowej)

Gospodyni, żona Józefa. W chwili śmierci była w 9. miesiącu ciąży. Razem prowadzili gospodarstwo i wychowywali dzieci w duchu wiary. Podstawą ich życia było słowo Boże, którym kierowali się na co dzień.  

Ślub wzięli 7 lipca 1935 r. – i to właśnie 7 lipca obchodzone jest ich wspomnienie liturgiczne.  

2. Dzieci Ulmów

Ulmowie mieli sześcioro żyjących dzieci i siódme w drodze:  

Stanisława ur. 18.07.1936

Barbara ur. 06.10.1937

Władysław ur. 05.12.1938

Franciszek ur. 03.04.1930

Antoni ur. 06.06.1941

Maria ur. 16.09.1942

Dziecko nienarodzone 24.03.1944 Wiktoria zaczęła rodzić w czasie egzekucji.

Najstarsza Stasia miała zaledwie 8 lat, najmłodsza Marysia 1,5 roku. Dziecko nienarodzone zostało beatyfikowane razem z rodziną – Kościół uznał, że otrzymało „chrzest krwi”.  

3. Dlaczego zginęli – historia męczeństwa

Prawdopodobnie pod koniec 1942 r. Ulmowie przyjęli pod swój dach 8 Żydów z rodzin Goldmanów, Didnerów i Grünfeldów. Ukrywanie Żydów w okupowanej Polsce było karane śmiercią.  

24 marca 1944 r. nad ranem do ich domu w Markowej wtargnęli niemieccy żandarmi. Doniósł na nich granatowy policjant Włodzimierz Leś. Niemcy najpierw zastrzelili 8 ukrywanych Żydów. Potem zamordowali Józefa i Wiktorię. Gdy dzieci zaczęły krzyczeć na widok zabitych rodziców, żandarmi zastrzelili także je. W czasie egzekucji Wiktoria zaczęła rodzić siódme dziecko.  

Mord miał zastraszyć wieś, ale mieszkańcy Markowej dalej ukrywali Żydów. Okupację przeżyło tam co najmniej 21 Żydów.  

4. Beatyfikacja i znaczenie

17 grudnia 2022 r. papież Franciszek zatwierdził dekret o męczeństwie rodziny. Beatyfikacja odbyła się 10 września 2023 r. w Markowej.  

Co jest wyjątkowe w tej beatyfikacji:

1. Cała rodzina razem – rodzice + dzieci. 2. Nienarodzone dziecko – pierwszy taki przypadek w historii. Kościół porównał to do męczeństwa Świętych Młodzianków. 

3. Świętość codzienności – Ulmowie nie byli teologami. Czytali Ewangelię, zwłaszcza przypowieść o Miłosiernym Samarytaninie, i uznali ją za konkretny nakaz: pomóc, niezależnie od kosztów.   

W 1995 r. Józef i Wiktoria zostali odznaczeni przez Izrael tytułem „Sprawiedliwi wśród Narodów Świata”.  

Dziś w Markowej znajduje się Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. Rodziny Ulmów, a ich grób jest w kościele św. Doroty.  

Błogosławiona Rodzina Ulmów jest symbolem miłości bliźniego, odwagi i świętości realizowanej w zwykłym, rodzinnym życiu. Pokazują, że „święci z sąsiedztwa” to małżonkowie i rodzice, którzy dzień po dniu wypełniają Ewangelię.