Historia kultu Matki Bożej Królowej

 Historia kultu Matki Bożej Królowej

to jedna z najstarszych i najbardziej powszechnych tradycji w chrześcijaństwie. Nie zaczęła się od jednego objawienia, ale rozwijała się przez 2000 lat.

1. Korzenie biblijne i starożytne

Tytuł Królowej nie pojawia się wprost w Ewangeliach, ale teologia wyprowadza go z dwóch źródeł:

a) Królewskość Chrystusa: Skoro w tradycji judeo-chrześcijańskiej matka króla była królową-matka - gebirah, to Matka Mesjasza-Króla ma godność królewską. W scenie Zwiastowania anioł mówi: "Pan Bóg da Mu tron Jego praojca Dawida" [Łk 1,32], a Elżbieta nazywa Maryję "Matką mojego Pana" [Łk 1,43].

b) Wizja z Apokalipsy: "Niewiasta obleczona w słońce i księżyc pod jej stopami, a na jej głowie wieniec z gwiazd dwunastu" [Ap 12,1] - od początku interpretowana jako Maryja w chwale nieba.

Już w IV-V wieku, po Soborze Efeskim w 431 roku, który ogłosił Maryję jako Theotokos - Bożą Rodzicielkę, Ojcowie Kościoła zaczęli nazywać ją Regina - Królową. Św. Efrem Syryjczyk, św. Hieronim i św. Augustyn używają tego tytułu.

2. Średniowiecze - rozkwit kultu

To wtedy kult Królowej eksploduje:

Liturgia: Powstają najsłynniejsze antyfony maryjne, śpiewane do dziś: Regina Caeli (Królowo Nieba), Salve Regina (Witaj Królowo), Ave Regina Caelorum (Witaj Królowo Niebios). Tytuł wchodzi na stałe do Litanii Loretańskiej (ok. XII w.): Królowo Aniołów, Patriarchów, Proroków, Apostołów, Męczenników... Królowo Polski.

Sztuka: Pojawia się typ ikonograficzny Maria Regina - Maryja na tronie, w koronie, z Dzieciątkiem jako Królem. Koronowano obrazy i figury. Pierwsze koronacje papieskie obrazów maryjnych miały miejsce już w średniowieczu.

Rycerstwo i monarchie: Rycerze europejscy obierali Maryję za swoją Panią i Królową. Królowie zawierzali jej swoje państwa.

3. Polska historia - Matka Boża Królowa Polski

W Polsce tytuł Królowej ma szczególne, państwowe znaczenie:

1656 - Śluby Lwowskie: W czasie potopu szwedzkiego król Jan II Kazimierz Waza w katedrze lwowskiej złożył słynne śluby. Wypowiedział słowa: "Ciebie za Patronkę moją i za Królowę państw moich dzisiaj obieram". Od tego momentu Maryja oficjalnie stała się Królową Korony Polskiej.

1920 - Cud nad Wisłą: Zwycięstwo nad bolszewikami przypisano wstawiennictwu Królowej Polski.

1925: Papież Pius XI ustanowił oficjalne święto liturgiczne Matki Bożej Królowej Polski na dzień 3 maja - łącząc je z rocznicą Konstytucji 3 Maja.

1954 - Ad Caeli Reginam: Papież Pius XII wydał encyklikę Ad Caeli Reginam o królewskiej godności Maryi i ustanowił dla całego Kościoła powszechnego święto Matki Bożej Królowej - obecnie obchodzone 22 sierpnia, w oktawie Wniebowzięcia.

1962 - Millenium: Prymas Stefan Wyszyński zawierzył Polskę Matce Bożej Królowej Polski na kolejne 1000 lat.

4. Co oznacza ten tytuł dzisiaj?

W teologii katolickiej królewskość Maryi nie jest rozumiana jako władza polityczna, ale jako:

1. Królowanie przez służbę - tak jak Chrystus. 

2. Udział w królewskości Syna - jako Matka. 

3. Królowa Miłosierdzia - orędowniczka i pośredniczka łask. 

Dlatego w kościołach zobaczysz korony na obrazach - to nie ozdoba, ale akt uznania. Najsłynniejsze koronowane wizerunki w Polsce to Matka Boża Częstochowska, Licheńska, Gietrzwałdzka i Płacząca z Krasnegostawu .