Historia kultu Matki Bożej Kalwaryjskiej to historia sanktuarium, które z prywatnej kalwarii pasyjnej stało się jednym z dwóch najważniejszych miejsc maryjnych w Polsce obok Jasnej Góry. 1. Początki - Kalwaria pasyjna, nie maryjna Sanktuarium ufundował w 1600 r. Mikołaj Zebrzydowski, wojewoda krakowski. Na górze Żar postawił kościółek Ukrzyżowania na wzór przywieziony z Jerozolimy, a w 1602 r. sprowadził bernardynów. W latach 1604-1609 Jan Maria Bernardoni i Paweł Baudarth zbudowali kościół i klasztor, a w latach 1609-1617 - 12 kaplic Drogi Krzyżowej. Pierwszy kult maryjny pojawił się już wtedy, ale był inny niż dzisiejszy: • 1609 r. - Zebrzydowski kupuje w Loreto we Włoszech srebrną figurkę Matki Bożej Anielskiej, poświęconą przez papieża Sykstusa V, i umieszcza ją w ołtarzu głównym. • od 1613 r. - odbywają się pierwsze nabożeństwa maryjne: Droga Współcierpienia Matki Bożej i procesja Wniebowzięcia NMP. • 1630-1632 - o. Mikołaj ze Skalbimier...